Deze website is deel van www.bruggelokaal.be.

Gouden-Handrei

De Gouden-Handrei heette oor­spronkelijk Sint-Gillisreye, maar haar ontstaan is onduidelijk. Uit archeologisch onderzoek blijkt wel dat de Gouden-Handrei ont­stond door de kanalisering van een waterloop in een drassig gebied. Mogelijk was dat de Lane, hoewel volgens wijlen Maurits Coornaert die waterloop nooit tot Brugge kwam.

Jan van den Thorre

Wanneer die waterloop werd ge­kanaliseerd is ook niet duidelijk. Mogelijk was dat in 1127 toen de eerste Brugse stadsomwalling werd aangelegd, maar het kan ook een jaartje later zijn, want Galber-tus, de kroniekschrijver van de moord op graaf Karel de Goede, schrijft dat de Bruggelingen in 1128 'nieuwe grachten' rond hun stad groeven.

Hoe dan ook, de Gouden-Handrei lag te midden van het Brugse han­delscentrum en speelde een cru­ciale rol in de economische wel­vaart van de stad. Zo kwam aan de Gouden-Handrei de achterzijde van het natiehuis van de Ooster­lingen, zeg maar Duitsers, uit.

De belangrijkste elementen van de Gouden-Handrei zijn de Torenbrug en de Gouden-Handbrug.  Torenbrug. Uit onderzoek van André Vanhoutry-ve blijkt dat in 1291 sprake was van de Pons Johannis Gabrielis en later van de brucghe daer Jan van den Thorre besiden woont. De huidige Gouden-Handbrug heette dus oorspronkelijk Toren­brug, genoemd naar Jan van den Thorre, die het hoekhuis van de Langerei bewoondee. In de 17de eeuw 'verhuisde' de naam Torenbrug naar de huidige brug met die naam die toen nog Sint-Gillisbrug heette. De oude Torenbrug werd de Gouden-Handbrugn mogelijks een verwijzing naar een huis met die naam.

De oorspronkelijke houten brug werd in 1371 door een stenen exemplaar vervangen. In 1854 werd die door een ijzeren draai­brug vervangen en werd ook de kaaimuur gemetst. Bijna zestig jaar later, in 1912, veranderde het stadsbestuur opnieuw van mening en kwam er een... stenen boog­brug, gebouwd door aannemer Van Troyen.

Hand met paling
Een van de brugelementen is de steen waarnaar onze lezer ver­wijst. Hij zit rechts in het boogge-welf (kant Gouden-Handrei) en stelt een hand voor die een paling vasthoudt. Oorspronkelijk zou de hand verguld zijn geweest. On­danks diverse geraadpleegde bron­nen is niet duidelijk waarom pre­cies dat element is afgebeeld. Allen verwijzen min of meer naar een verhaal van een behendige visser die met zijn 'gouden' hand palingen uit het water zou hebben gehaald. Het feit dat er in de 17de eeuw al sprake was van de Gou­den-Handbrug, betekent dat het verhaal toen al bekend was. Mis­schien verwijst de gewelfsteen wel naar de gevelsteen van het huis De Gouden Hand ?

(Chris Weymeis * Brugs Handelsblad * 14 januari 2011)